Định viết vài dòng về Nguyễn Việt Chiến (NVC) mà không có thì giờ, vì mấy ngày qua bị bận tâm với chuyện tai nạn
Mấy tháng trước, trong một lần ngồi uống cà phê tán gẫu chuyện thế sự, một anh bạn tôi làm nghề báo ở Sài Gòn nói mà như than vãn: “dạo này làm báo khó lắm ông ơi”. Tôi lại nghĩ nghề làm báo ở Việt
Ở ngoài này, chuyện nhà báo đưa tin thiếu chính xác, hay thông tin sai, xảy ra rất nhiều. Tôi chưa biết ai phải đi tù vì bất cẩn trong việc đưa thông tin không đúng. Thường thường thì họ (báo chí) viết lời đính chính thôi. Dù biết rằng nước nào cũng có luật riêng của nước đó, nhưng nếu nước ta muốn hội nhập với thế giới, thì luật pháp của Việt
Tôi tưởng tượng nếu một nhà báo ở ngoài này mà bị tù giam thì chắc cả hệ thống truyền thông nhốn nháo lên, các chuyên gia tha hồ bình luận, các nhà khoa bảng tha hồ phân tích, và chính trị gia chắc phải khổ công trả lời phỏng vấn. Còn ở nước ta thì … im lìm. Đồng nghiệp của anh chẳng ai dám hó hé gì. Thật ra, trước đây khi hai nhà báo bị tạm giam, đồng nghiệp của họ ở báo Thanh Niên và Tuổi Trẻ cũng có lên tiếng, nhưng chỉ vài ngày sau khi đồng nghiệp bị rút giấy phép hành nghề thì mọi chuyện rơi vào im lặng!
Trước khi phiên tòa xử NVC và bị can khác diễn ra ở Hà Nội, người ta đồn rằng vụ này trong vòng 1 ngày hay cao lắm là 2 ngày mà thôi, và báo chí cũng giới hạn trong việc đưa tin. Do đó, không ngạc nhiên mấy khi bản tin nhà báo (bây giờ đồng nghiệp của NVC gọi anh là “cựu nhà báo”!) bị phạt tù chỉ viết võn vẹn vài dòng chữ, chẳng có bình luận gì cả.
Tôi chẳng phải là nhà báo, cũng hoàn toàn không quen biết với NVC. Nhưng trước bản tin anh ta bị giam cầm và cảm kích bản lĩnh của anh ta trước tòa (trích dưới đây), nên phải viết vài hàng để xem là nhật kí về một sự kiện mà tôi nghĩ là quan trọng trong báo chí nước ta. Thật ra, những thông tin NVC chuyển tải trên Thanh Niên xuất phát từ nguồn của cơ quan điều tra, mà cụ thể là mấy ông công an (nay thì mấy ông này cũng ra tòa và có người ngồi tù). Thành ra, nếu nói “sai” thì phải nói cái sai xuất phát từ nguồn, còn người chuyển tải thì vẫn trung thành với tin mình nhận được. Có lẽ có người sẽ nói “Nhưng NVC có nhiệm vụ kiểm tra thông tin trước khi đưa tin”. Đúng là như thế, nhưng ở đây, làm sao NVC có thể kiểm tra khi nguồn thông tin xuất phát từ cơ quan điều tra! Do đó, có trách thì trách nguồn cung cấp thông tin, chứ không phải người đưa tin.
Theo dõi trao đổi giữa NVC và hội đồng xét xử, tôi thấy một điều lạ là lúc nào NVC cũng bị hội đồng xét xử cướp lời hay cắt
Thời đại nào cũng thế, tiền tài và quyền lực ngự trị xã hội. Tiền và quyền lực có thể làm cho người ta bán rẻ linh hồn, hạ thấp nhân cách, và đổi trắng thành đen (hay ngược lại). Nhưng vẫn có những người làm báo không hạ mình như thế. Tôi nghĩ NVC là một người như thế. Qua những dòng chữ này tôi chỉ muốn chia sẻ với NVC về những khó khăn trong thời gian qua và sắp tới khi anh ta phải ngồi tù một cách, theo tôi là, thiếu công bằng. Tôi muốn nói rằng mặc dù báo chí và đồng nghiệp anh, vì lí do gì đó, không/chưa lên tiếng, anh vẫn có rất nhiều người ngoài báo chí ngưỡng phục và mong muốn anh sớm quay trở về với nghề mà người Tây phương hay nói là “Journalism is in fact history on the run”.
NVT
===
BBC có một đoạn thu thanh về đối chất giữa tòa và NVC như sau:
“Hội đồng xét xử: Động cơ nào mà cứ phải viết lên thành 20 tỷ? Để làm gì?
Nguyễn Việt Chiến: Trong quá trình diễn ra vụ án PMU18, thì phải nói là vụ án vào thời điểm đó được sự chú ý của các cơ quan pháp luật và dư luận rất nhiều, có rất nhiều nguồn thông tin về các đường dây chạy án và về các số tiền chạy án. Trước đó, báo Công an Nhân dân đã khẳng định số tiền Bùi Tiến Dũng bay vào TPHCM để họp cùng đồng bọn dùng để chạy án lên tới 2 triệu đôla chứ không chỉ là 20 tỷ.
Hội đồng xét xử: Nhưng mà tóm lại cho đến khi kết thúc điều tra vụ án PMU18 tấ cả những bài bị cáo viết đều không có thực. Vấn đề Bùi Tiến Dũng chạy án ra làm sao, không có vấn đề Bùi Tiến tham nhũng, tham ô, lấy tiền đánh bạc như thế nào cũng không có. Nhưng thời gian đó tất cả cứ sôi sùng sục hết cả lên.
Nguyễn Việt Chiến: Dạ thưa quý tòa...
Hội đồng xét xử: Thế thì bị cáo có thấy tất cả những bài viết của bị cáo có đúng với sự thực không?
Nguyễn Việt Chiến: Thưa quý tòa...tôi muốn nói rằng là
Hội đồng xét xử: Đấy bị cáo suy nghĩ kỹ đi.
Nguyễn Việt Chiến: (tiếp) Tổng cục cảnh sát đã họp báo, công khai, công bố số tiền Bùi Tiến Dũng đánh bạc là 2,6 triệu đôla và khẳng địng hoàn toàn số tiền này là số tiền tham nhũng từ các dự án của PMU18. Hôm ấy, tướng Phạm Xuân Quắc đại diện Tổng cục Cảnh sát hôm
Ngày hôm sau
(Tòa nói chen vào, không rõ tiếng)
Nguyễn Việt Chiến: Tôi nghĩ vấn đề số tiền đánh bạc và để chạy án là hoàn toàn xuất phát từ cơ quan điều tra và được công bố công khai, tất cả các báo chí đều đăng.
Hội đồng xét xử:Thế bị cáo thấy mình có phải chịu trách nhiệm về các bài viết của mình không?
Nguyễn Việt Chiến: Bản thân tôi là một nhà báo, trong quá trình tác nghiệp thời điểm ấy cơ quan điều tra chưa có kết luận, chúng tôi không có cách nào khác là dựa vào những thông tin mà chúng tôi điều tra, các phóng viên có nguồn điều tra riêng, và những nguồn điều tra này xuất phát từ những cán bộ của Ban chuyên án, từ những cơ quan chức năng…
Hội đồng xét xử: Bị cáo phải trả lời vào câu hỏi của tòa là thế bị cáo thấy mình có phải chịu trách nhiệm về những bài mà mình đã viết không?
Nguyễn Việt Chiến: Thưa quý tòa. Tôi là một nhà báo. Tất cả những điều tôi viết chịu sự xem xét và điều chỉnh của luật báo chí, trong luật báo chí điều 7 quy định rất rõ ràng là nếu cơ quan báo chí mà đưa thông tin sai sự thật, xuyên tạc, sau khi có đơn của các cơ quan, tổ chức, cá nhân bị xâm hại quyền lợi thì báo chí phải đăng đính chính. Nếu không chịu đăng đính chính cơ quan báo chí phải chịu trách nhiệm khi các đơn vị, cá nhân đó sẽ khởi kiện.
Và tôi cho rằng là tôi có trách nhiệm nếu chẳng hạn những vấn đề này mà sai thì tôi sẽ được điều chỉnh bằng luật báo chí. Nhưng báo cáo quý tòa là trong suốt hơn một năm diễ̉n biến vụ PMU18, báo Thanh Niên không hề nhận được bất cứ lá đơn nào của tất cả các cá nhân, tổ chức nào nói là chúng tôi đã xâm hại đến lợi ích của họ, nên chúng tôi nghĩ những thông tin của tôi đưa không xâm hại đến lợi ích của ai cả và chúng tôi tin là thông tin có thật.”
[hết trích dẫn].
0 nhận xét
Tất cả nhận xét đều bị kiểm duyệt ^^